breeddex
🐄 Çiftlik

İber Domuzu

Iberian Pig

Sus scrofa domesticus

İber DomuzuPata NegraCerdo IbéricoAlentejo Domuzu
8-12 yıl
Ömür
150.0000-280.0000 kg
Ağırlık
75-100 cm
Boy
Spain
Köken

Tarihçe & Genel Bakış

İber Domuzu, Portekiz'de Alentejo Domuzu olarak da bilinen, İber Yarımadası'na özgü geleneksel bir evcil domuz ırkıdır. Kökeni muhtemelen hayvan evcilleştirmesinin başladığı Neolitik döneme kadar uzanan İber Domuzu, günümüzde İspanya ile Portekiz'in orta ve güney bölgelerinde toplanmış sürüler halinde bulunur. İber Yarımadası'na özgü bu domuz ırkı, başta İspanya ve Portekiz'de yetiştirilir ve jamón ibérico (İber kuru jambonu) üretimiyle ünlüdür.

Karakter Profili

EnerjiEğitimDostlukBakımTüySes

Uysal, rustik, iyi bir yem arayıcısı, palamutla beslenen ve sakin bir ırktır.

docilerusticforageracorn-fedcalm

Büyüme Eğrisi

0.01182371ay2ay4ay6ay8ay10aydogum

Yaşa göre tahmini ağırlık (kg)

Detaylı Bilgiler

Koruma durumu (IUCN)
Domestic (not assessed by IUCN)
Başlıca hastalıklar
PRRS, PCV2, Swine influenza, Salmonella, Lameness
Yıllık vet ziyareti
2
Zoonoz riski
Streptococcus suis, swine influenza, trichinella, Salmonella, Erysipelas
Min. alan
10
Barınma
barn + paddock + pasture access
Beslenme
omnivore
Günlük öğün
2
Yasak gıdalar
moldy feed, raw meat (ASF/CSF risk), uncooked kitchen waste (EU illegal)
Yaşam boyu maliyet
10000-150000 (species dependent)
Türkiye yasal durumu
legal (farm animal)
Çip zorunlu
Hayır
CITES eki
not listed
Eğitilebilirlik skoru
5

Renk Varyantları

SiyahKoyu KıRmıZı (Retinto)

Alt Cinsler

Siyah Tüysüz

İberya domuzunun "Siyah Tüysüz" (Black Hairless) kolu, neredeyse kılsız siyah derisiyle tüylü siyah ve kızıl (Retinto) varyantlardan ayrılır. Geleneksel jamón ibérico üretiminin temelindeki bu siyah hat, meşe palamuduyla beslenen klasik İberya tipini temsil eder.

Siyah Tüylü

İberya domuzunun "Siyah Tüylü" (Black Haired) kolu, kıllı siyah postuyla tüysüz siyah ve kızıl Retinto varyantlarından ayrılır. Aynı meşe palamutlu beslenmeye dayalı İberya soyunu paylaşan, koyu renkli bu hat ırkın korunan tiplerinden biridir.

Retinto

İberya domuzunun "Retinto" kolu, kızıl-kahve (retinto) postuyla siyah varyantlardan ayrılan renk hattıdır. İberya domuzunun en yaygın kollarından biri olan bu kızıl tip, jamón ibérico üretiminde geniş ölçüde kullanılır.

Torbiscal

Torbiscal, İber domuzunun farklı yerel hatların birleştirilmesiyle oluşturulmuş, tek bir damızlık programıyla yönetilen seçilmiş bir soy hattıdır. Saf İber hatlarına göre daha standart bir vücut yapısı ve daha verimli büyüme hedeflenmiştir. Genetik temeli dar olduğundan günümüzde nadir kabul edilir ve korunmaya çalışılan bir varyanttır.

Manchado de Jabugo

İspanya'nın Huelva bölgesine özgü, karakteristik beyaz leke desenli nadir bir İber domuzu alt ırkı. FAO ve İspanyol ırk kayıtlarında tanımlı, neslinin tükenmesi tehlikesiyle karşı karşıya.

Entrepelado (Siyah Tüylü)

İber domuzunun siyah varyetelerinden biri olan Entrepelado, Retinto ile Lampiño çaprazlamasından türemiştir; Córdoba dağlarından köken alır ve diğer siyah varyetelere göre daha az yağlıdır.

Lampiño (Tüysüz Siyah)

İber domuzunun en nadir siyah varyetesi olan Lampiño, tüysüzlüğü ve alnındaki enine kıvrımlarla tanınır; Extremadura ve Endülüs'te bulunur, jamonu yoğun yağlı yapısıyla değerlidir.

Mamellado (Siyah Varyete)

İber domuzunun siyah hat grubuna ait bir varyetesi olan Mamellado, Entrepelado ve Lampiño ile birlikte İspanya'nın geleneksel Ibérico siyah ırk kolları arasında sayılmaktadır.

Silvela (Siyah Varyete)

İber domuzunun siyah varyetelerinden biri olan Silvela, 20. yüzyılın başında Portekizli Retinto erkekleri ile Extremadura'dan Retinto dişilerin çaprazlanmasından geliştirilmiştir.

Negro de los Pedroches (Pedroches Siyahı)

Córdoba'nın Los Pedroches Vadisi'ne özgü bu siyah İber domuzu varyetesi, yaklaşık 300.000 hektarlık sert meşe ormanı alanına adapte olmuş; tükenmekte iken bölgesel koruma çabasıyla kurtarılmıştır.

Dorado Gaditano (Altın Cádizli)

İber domuzunun açık renkli tek varyetesi olan Dorado Gaditano, parlak kırmızı-turuncu tüylü ve ince bacaklıdır; resmi olarak nesli tükendi ilan edildikten sonra Cádiz'deki Tarifa kırsalında yabani bireyler yakalanarak kurtarılmıştır.

Oliventina (Kırmızı Varyete)

İber domuzunun kırmızı (retinto) hat grubuna ait Oliventina varyetesi; Retinto ve Torbiscal ile birlikte İspanya'nın tescilli Ibérico kırmızı ırk kolları arasında yer almaktadır.

Benzer Cinsler

← Tüm cinsleri keşfet