Türk Merinosu
Turkish Merino
Ovis aries
Tarihçe & Genel Bakış
Merinos, çok ince ve yumuşak yünüyle karakterize edilen bir evcil koyun ırkı ya da ırk grubudur. Orta Çağ'da İber Yarımadası'nda ortaya çıkmış ve yüzyıllar boyunca katı bir İspanyol tekeli olarak korunmuştur; ırkın yurt dışına çıkarılmasına izin verilmemiş, bunu deneyenler ölüm cezasıyla karşılaşmıştır. On sekizinci yüzyılda Fransa, Macaristan, Hollanda, Prusya, Saksonya ve İsveç başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinin sarayına sürüler gönderilmiştir.
Karakter Profili
İnce yünlü, sakin, uysal, çift amaçlı ve Türkiye koşullarına iyi uyum sağlamış bir ırktır.
Büyüme Eğrisi
Yaşa göre tahmini ağırlık (kg)
Detaylı Bilgiler
- Koruma durumu (IUCN)
- Domestic (not assessed by IUCN)
- Oluşum yılı
- 1.200
- Başlıca hastalıklar
- foot-rot, flystrike, OPP/maedi-visna, pregnancy toxemia, parasitic gastroenteritis
- Yıllık vet ziyareti
- 4
- Zoonoz riski
- Q fever, orf, brucellosis (B. ovis/melitensis), toxoplasmosis (lambing)
- Min. alan
- 3.000 m²
- Barınma
- pasture+shelter
- Beslenme
- ruminant grazer
- Günlük öğün
- 2
- Yasak gıdalar
- copper supplements (toxic to sheep), rhododendron, azalea, yew, wilted cherry, moldy feed
- Yaşam boyu maliyet
- 8000-25000 ₺
- Türkiye yasal durumu
- legal (5996 sayili veteriner hizmetleri kanunu)
- Çip zorunlu
- Hayır
- CITES eki
- not listed (domesticated)
- Eğitilebilirlik skoru
- 2
Renk Varyantları
Alt Cinsler
Karacabey Merinosu, Türk Merinosu'nun Bursa Karacabey'de yerli Kıvırcık ile Alman Merinosu melezlenerek geliştirilen ilk ve en bilinen hattıdır. Hem ince yapağı hem et verimi için yetiştirilir.
Anadolu Merinosu, Türk Merinosu'nun İç Anadolu koşullarına uyarlanmış hattıdır; yerli Akkaraman ile Merinos melezlemesinden gelir ve karasal iklime daha dayanıklıdır. Et ve yapağı için yetiştirilir.
Konya Merinosu, Anadolu Merinosu temelli, Konya çevresinin step koşullarına seçilmiş yerel bir hattır; kurak meralarda dayanıklılığıyla ayrışır. İnce yapağı ve et için yetiştirilir.
Lalahan Türk Merinosu, Ankara Lalahan araştırma enstitüsünde geliştirilen ve ıslah çalışmalarına temel oluşturan hattır; standartlaştırılmış damızlık materyali olarak öne çıkar. Et ve ince yapağı için yetiştirilir.
İspanyol Merinosu, tüm Merinos hatlarının kökenindeki orijinal İspanyol ırkıdır; ince ve yoğun yapağısıyla dünya yün üretiminin atasıdır. Diğer Merinos varyantları bu temelden köken alır.
Saksonya Merinosu, İspanyol Merinosu'nun Almanya'da çok ince yapağı yönünde seçilmiş hattıdır; lif inceliğiyle öne çıkar ve birçok modern ince yünlü hattın atasıdır. Yapağı kalitesi için yetiştirilir.
Boynuzsuz Merinos (Poll Merino), klasik Merinos'tan farklı olarak doğal boynuzsuzluk için seçilmiş hattır; bu özellik koçların idaresini kolaylaştırır ve yaralanma riskini azaltır. Yapağı ve et verimi ana hatla benzer kalırken yönetim avantajı sağlar.
Bu grup, Merinos yapağısının lif inceliğine göre sınıflandırmasıdır: sert (strong), orta (medium), ince (fine) ve çok ince (superfine). Ayrı bir soy hattı değil, yün kalınlığına dayalı tip ayrımıdır ve hedeflenen tekstil kullanımını belirler.
Amerikan Merinosu, İspanyol Merinosu'ndan ABD'de geliştirilmiş, deri kıvrımları (Vermont tipi) ve yüksek yapağı yoğunluğuyla bilinen hattır. Öncelikle yün üretimi için seçilmiştir.
Avustralya Merinosu, İspanyol ve Saksonya temelinden geliştirilen, dünyanın en yaygın ince yünlü hattıdır; geniş meralı yetiştiriciliğe ve yüksek yapağı verimine göre seçilmiştir. Küresel yün ticaretinin başlıca kaynağıdır.
