Lipizzaner
Equus ferus caballus
Tarihçe & Genel Bakış
Lipizzan ya da Lipizzaner, on altıncı yüzyılda Habsburg İmparatorluğu'nda geliştirilen Avrupalı bir binicilik atı ırkıdır; kurucu hara 1580'de Lipizza'da (bugünkü Lipica, Slovenya) Arap, Berberi, İspanyol ve Napoliten soylarından kurulmuştur. Yaklaşık 14,2 ile 15,2 hand (147-157 cm) yüksekliğinde, kemerli boyunlu, derin göğüslü ve geniş sağrılı, tıknaz ve kaslı bir attır; çoğu erişkinlikte gridir, doğuşta doru ya da siyah olup altı ila on yılda açılır, nadiren tek renk doru ya da siyah bireyler görülür. Geç olgunlaşır ama uzun ömürlüdür; çoğu zaman yirmili yaşlarında etkin kalır ve otuzlu yaşlarına dek yaşar. Irk, Viyana'daki İspanyol Binicilik Okulu'nda klasik dresaj ve haute école hareketlerini sergilemesiyle ünlüdür ve ayrıca dresaj ile araba çekiminde kullanılır. İkinci Dünya Savaşı sırasında, 1945'te Cowboy Harekâtı'nda 375 Lipizzan kurtarılmış ve bu olay bir Disney filmine ilham vermiştir.
Karakter Profili
Zeki, uysal ve istekli.
Büyüme Eğrisi
Yaşa göre tahmini ağırlık (kg)
Detaylı Bilgiler
- Koruma durumu (IUCN)
- Domestic (not assessed by IUCN)
- Oluşum yılı
- 1.580
- Başlıca hastalıklar
- colic, laminitis, EOTRH, PPID, EMS
- Yıllık vet ziyareti
- 2
- Zoonoz riski
- rabies (rare), leptospirosis, salmonella, ringworm, EEE/WEE/WNV (mosquito vector shared), MRSA carriage
- Önerilen genetik test
- [object Object]
- Min. alan
- 300 m²
- Barınma
- paddock + barn shelter
- Beslenme
- hindgut fermenter (grazer)
- Günlük öğün
- 3
- Yasak gıdalar
- lawn_clippings, moldy_hay, lush_spring_pasture (laminitis), avocado, stone_fruit_pits, chocolate, onion, garlic
- Yaşam boyu maliyet
- 500000-2000000 ₺
- Türkiye yasal durumu
- legal
- Çip zorunlu
- Evet
- CITES eki
- not listed
- Eğitilebilirlik skoru
- 4
Renk Varyantları
Alt Cinsler
Pluto hattı, Lipizzaner'in altı klasik kurucu damızlık sire hattından biridir. İspanyol kökenli kurucu aygırı Pluto'ya dayanması ve genellikle gri rengiyle hat olarak ayrılır.
Conversano hattı, Lipizzaner'in altı klasik kurucu aygır hattından biridir. İtalyan-Napoliten kökenli kurucu aygır Conversano'ya dayanan soy çizgisiyle ayrılır.
Maestoso hattı, Lipizzaner'in altı klasik kurucu aygır hattından biridir. Kurucu aygır Maestoso'ya dayanan soyuyla ayrılan, ırkın temel damızlık çizgilerinden biridir.
Favory hattı, Lipizzaner'in altı klasik kurucu aygır hattından biridir. Kladrub harasından gelen kurucu aygır Favory'ye dayanan soy çizgisiyle ayrılır.
Neapolitano hattı, Lipizzaner'in altı klasik kurucu aygır hattından biridir. İtalyan-Napoliten kökenli kurucu aygır Neapolitano'ya dayanan soyuyla ayrılır.
Siglavy hattı, Lipizzaner'in klasik kurucu aygır hatlarından biridir ve diğerlerinden farklı olarak Arap atı kökenlidir. Arap kurucu aygır Siglavy'ye dayanması ve hatta kattığı zarafetle ayrılır; sıklıkla doru bireyler de görülür.
Tulipan hattı, Lipizzaner'in Hırvatistan ve çevre bölgelerde tanınan kurucu aygır hatlarından biridir. Klasik altı hattın dışında kalan, bölgesel kökenli ek bir damızlık çizgisi olmasıyla ayrılır.
Incitato hattı, Lipizzaner'in özellikle Macaristan ve Romanya bölgesinde tanınan kurucu aygır hatlarından biridir. Klasik altı Avusturya hattının dışındaki bölgesel soy çizgisiyle ayrılır.
Lipica (Slovenya, orijinal), Lipizzaner ırkının 1580'de kurulan ve ırka adını veren orijinal Slovenya harasını temsil eder. Irkın doğduğu kök yetiştirme merkezi olmasıyla diğer ulusal kollardan ayrılır. Geleneksel Lipizzaner tipinin kaynağıdır.
Piber (Avusturya), Lipizzaner'in Viyana İspanyol Binicilik Okulu'na atları sağlayan ünlü Avusturya harasını temsil eder. Klasik haute école aygırlarını yetiştirmesiyle, orijinal Lipica hattından ayrı önemli bir ulusal kolu temsil eder. Avusturya devlet yetiştiriciliğinin merkezidir.
Đakovo hattı, Hırvatistan'daki devlet harasında yetiştirilen Lipizzaner soyudur ve bölgenin en eski Lipizzaner üretim merkezlerinden birini temsil eder. Genel ırk tipini korurken kendi kapalı yetiştirme hattıyla ayrışır.
Szilvásvárad hattı, Macaristan'daki ulusal harada yetiştirilen Lipizzaner soyudur ve ülkenin Lipizzaner yetiştiriciliğinin merkezidir. Aynı ırk standardını paylaşsa da kendi soy hatlarıyla tanınır.
